Systems mapping of drivers
Causal loop diagrams and system maps built with experts show the feedbacks linking drivers, revealing leverage points and the places where small changes could cascade.
GRF · Foresight Nexus
Complex systems in foresight
Complex سیستەمە and agent-based modelling help foresight explain why change is often nonlinear: feedbacks, thresholds and interactions among many actors produce surprises that trend extrapolation misses. In this field the models are tools for exploring possibility and مەترسیی سیستەمی, not for predicting outcomes.
01تۆمارکردن
Complex systems in foresight on the record.
Method recordSTEM method
- ڕێگاComplex سیستەمە and agent-based modelling
- Applied inForesight Nexus
- داتا4 inputs
- Checks3 validation steps
- Canonical pageSTEM Commons
02بەکارهێنان
What complex systems and agent-based modelling does here.
Complex سیستەمە and agent-based modelling study systems whose behaviour emerges from interactions among many components. They help explain nonlinear dynamics, tipping points and collective behaviour. In foresight and risk management and مەترسیی سیستەمی, complex systems approaches explore how interacting risks can produce sudden, systemic shifts. They support stress testing of policies against emergent behaviour. The canonical description is on the STEM Commons.
Agent-based exploration of social change
Agent-based models represent households, firms or states with simple behavioural rules to explore how trust, migration or technology adoption could tip under different conditions.
Indicators of critical transitions
Time series are examined for rising variance, rising autocorrelation and slower recovery that can precede a tipping point, with the method’s tendency to false alarms stated beside any signal.
03جوگرافیا
Hazards and exposure in the Arctic.
Flood water, population density and active fires over the Arctic, from NASA GIBS. Each layer carries its own date.
نەخشە کارلێککارەکە JavaScript پێویستە؛ لیستی چینەکان و سەرچاوەکان لە خوارەوەن.
چینەکان 3
مەترسیدەر و ڕووبەڕووبوون، بۆ ئەم لاپەڕەیە
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- چاودێریکراو (هەور بۆشایی بەجێدەهێڵێت)
- سەرچاوە
- بەرهەمی جیهانی لافاوی VIIRS (NASA LANCE)
- دابینکەر
- NASA LANCE
- مۆڵەت
- داتای کراوەی NASA
- ساڵی بەرهەم
- ڕۆژانە؛ دۆزینەوەی ماهەوارە؛ هەور بۆشایی بەجێدەهێڵێت
- نوێترین لە کاتی بنیاتنان
- 2026-10-14
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 250 m
- نادڵنیایی
- دۆزینەوەی ماهەوارە؛ هەور بۆشایی بەجێدەهێڵێت. ڕاستەرەستەری ماهەوارە یان مۆدێل وەک دابینکەر بڵاوی دەکاتەوە. هەور، بۆشایی ڕێڕەو و هەڵەی وەرگرتنەوە بۆشایی و هەڵە بەجێدەهێڵن؛ بەهاکان نیشاندەرن، نەک پێوانە لە شوێنێکدا.
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- مەزەندەکراو
- سەرچاوە
- Gridded Population of the World v4.11 (NASA SEDAC (CIESIN, Columbia University))
- دابینکەر
- NASA SEDAC (CIESIN، زانکۆی کۆلۆمبیا)
- مۆڵەت
- CC BY 4.0
- ساڵی بەرهەم
- null؛ خەمڵاندن لەسەر بنەمای سەرژمێری، نەگۆڕ (2020)
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 1 km
- نادڵنیایی
- مەزەندەی بنەماداری سەرژمێری بۆ خەڵک بۆ هەر کیلۆمەترێکی دووجا لە 2020، وەک ناوەڕۆکی ڕووبەڕووبوون پیشان دراوە؛ ژمارەی ئەو خەڵکە نییە کە بەهۆی هیچ مەترسیدەرێکەوە کاریگەر بوون.
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- چاودێریکراو (هەور و کاتی تێپەڕبوونی ماهەوارە بۆشایی بەجێدەهێڵن)
- سەرچاوە
- VIIRS NOAA-20 375 m (FIRMS) (NASA LANCE FIRMS)
- دابینکەر
- NASA LANCE FIRMS
- مۆڵەت
- داتای کراوەی NASA
- ساڵی بەرهەم
- ڕۆژانە؛ دۆزینەوەی ماهەوارەیی؛ هەور و کاتی تێپەڕبوون بۆشایی بەجێدەهێڵن
- نوێترین لە کاتی بنیاتنان
- 2026-10-13
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 500 m
- نادڵنیایی
- دۆزینەوەی خاڵە گەرمەکانی ماهەوارە بۆ ئەو ڕۆژەی پیشاندراوە، لەوانە سووتاندنی گاز و گەرمی پیشەسازی؛ ئاگری پشتڕاستکراوە، ڕاپۆرتی پێشهات یان ئاگاداریی نییە.
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- چاودێریکراو (هەوری بەردەوام هێشتا بۆشایی بەجێدەهێڵێت)
- سەرچاوە
- VIIRS NOAA-20 Level 3، 8 ڕۆژ (NASA LANCE)
- دابینکەر
- NASA LANCE
- مۆڵەت
- داتای کراوەی NASA
- ساڵی بەرهەم
- 8 ڕۆژ؛ تێکەڵەی 8 ڕۆژەی ماهەوارە؛ هەوری بەردەوام هێشتا بۆشایی بەجێدەهێڵێت
- نوێترین لە کاتی بنیاتنان
- 2026-09-14
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 1 km
- نادڵنیایی
- پلەی گەرمیی ڕووی زەوی بە ماهەوارە لە 8 ڕۆژی کۆتایی بەروارە پیشاندراوەکەدا، نیشاندەری ڕووبەڕووبوون بە گەرما؛ نە پلەی گەرمیی هەوایە، نە ئیندێکسی گەرمایە، نە ئاگادارکردنەوەی گەرما.
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- مەزەندەکراو
- سەرچاوە
- GPM IMERG (NASA GES DISC)
- دابینکەر
- NASA GES DISC
- مۆڵەت
- داتای کراوەی NASA
- ساڵی بەرهەم
- ڕۆژانە؛ مەزەندەی ماهەوارە، نزیک کاتی ڕاستەقینە
- نوێترین لە کاتی بنیاتنان
- 2026-10-12
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 2 km
- نادڵنیایی
- مەزەندەی ماهەوارە، نزیک کاتی ڕاستەقینە. ڕاستەرەستەری ماهەوارە یان مۆدێل وەک دابینکەر بڵاوی دەکاتەوە. هەور، بۆشایی ڕێڕەو و هەڵەی وەرگرتنەوە بۆشایی و هەڵە بەجێدەهێڵن؛ بەهاکان نیشاندەرن، نەک پێوانە لە شوێنێکدا.
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- چاودێریکراو
- سەرچاوە
- ڕەنگدانەوەی ڕاستکراوەی VIIRS NOAA-20 (NASA LANCE)
- دابینکەر
- NASA LANCE
- مۆڵەت
- داتای کراوەی NASA
- ساڵی بەرهەم
- ڕۆژانە؛ وێنەی ماهەوارە
- نوێترین لە کاتی بنیاتنان
- 2026-10-14
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 250 m
- نادڵنیایی
- وێنەی ماهەوارە. ڕاستەرەستەری ماهەوارە یان مۆدێل وەک دابینکەر بڵاوی دەکاتەوە. هەور، بۆشایی ڕێڕەو و هەڵەی وەرگرتنەوە بۆشایی و هەڵە بەجێدەهێڵن؛ بەهاکان نیشاندەرن، نەک پێوانە لە شوێنێکدا.
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
کیبۆرد، کاتێک نەخشە فۆکەسی لەسەرە
Ctrl یان ⌘ ڕابگرە و بسوڕێنە بۆ نزیک و دوورکردنەوە
نوێترین بەردەست
NASA GIBS / EOSDIS · ASTER GDEM (METI، NASA) · Blue Marble (NASA) · © OpenStreetMap contributors (ODbL) · Natural Earth
نوێترین وێنەی NASA بار دەکرێت.
بۆ جوڵاندن ڕایبکێشە. Ctrl یان ⌘ ڕابگرە و بسوڕێنە، پینچ بکە یان دوگمەکان بۆ نزیک و دوورکردنەوە؛ بەسەر بەهاکاندا ڕابوەستە لە ژێر نیشانەدەر؛ گەڕاندنەوە دەگەڕێتەوە بۆ ناوچەکە.
Hazards and exposure, framed on the Arctic.بەرهەمی ماهەوارە و مۆدێل وەک NASA بڵاوی دەکاتەوە، هەر یەکەیان بە بەرواری خۆی. نیشاندەرن، نەک هەڵسەنگاندنی هیچ شوێنێک.
داتا: NASA GIBS · ASTER GDEM · Blue Marble · © بەشداربووانی OpenStreetMap · Natural Earth · NASA EONET · U.S. Geological Survey · NASA GPM IMERG Earlyسەرچاوە و مۆڵەتەکان
- We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS). Colours redrawn from the published colour map; values averaged into hexagonal cells where shown (modified). داتای کراوەی NASA
- We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS). Colours redrawn from the published colour map; values averaged into hexagonal cells where shown (modified). داتای کراوەی NASA
- بەرهەمە نزیک کاتی ڕاستەقینەکانی VIIRS (لافاو، پلەی گەرمی ڕووی زەوی، داپۆشراوی بەفر، ڕەنگدانەوەی ڕاستکراو)، NASA LANCE؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
- Center for International Earth Science Information Network (CIESIN), Columbia University. 2018. Gridded Population of the World, Version 4 (GPWv4): Population Density, Revision 11. NASA Socioeconomic Data and Applications Center (SEDAC). Licensed under CC BY 4.0. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). doi:10.7927/H49C6VHW. CC BY 4.0
- NASA Fire Information for Resource Management System (FIRMS)، بەرهەمی ئاگری چالاکی VIIRS 375 m، NASA LANCE؛ تایلی ڤێکتەر لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
- بارانی GPM IMERG، NASA Precipitation Processing System؛ لەلایەن NASA Goddard Earth Sciences Data and Information Services Center (GES DISC)ەوە بڵاو کراوەتەوە؛ وێنە لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەی ڕەنگی بڵاوکراوە دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا (دەگیرێن) کاتێک نیشان دەدرێن (گۆڕدراو). داتای کراوەی NASA
- ASTER GDEM بەرهەمی METI و NASA ە (ASTER Global Digital Elevation Model V003، NASA LP DAAC)؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). ناوهێنان بەم شێوەیە: NASA/METI/AIST/Japan Spacesystems and U.S./Japan ASTER Science Team (2019). ASTER Global Digital Elevation Model V003. doi:10.5067/ASTER/ASTGTM.003. داتای کراوەی NASA
- دروستکراو بە Natural Earth. داتای نەخشەی ڕایگان، ڤێکتەر و ڕاستەر @ naturalearthdata.com. دۆمەینی گشتی
- © OpenStreetMap contributors (ODbL)، لە ڕێگەی NASA GIBS (هێڵی کەنار، سنوور، ڕێگا و ناوی شوێن). ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). ODbL
- Blue Marble، NASA Earth Observatory؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
- ناوەڕۆک لەسەر گلۆب و نەخشەی تەخت: هێڵی کەنار، سنوور، ڕێگا و ناوی شوێن لە چینە ئاماژەییەکانی NASA GIBS (داتای OpenStreetMap، ODbL، © OpenStreetMap contributors)؛ وێنەی Blue Marble وەک بنەمای ئارەزوومەندانە؛ زەوی 3D و خوێندنەوەی بەرزایی لە ئیندێکسی ڕەنگی بەرزایی ASTER GDEM (پۆلەکانی 5 m تا 200 m، گەورەکراوە بۆ ڕوونی). سنوورەکان وەک بڵاوکراون کێشراون و هیچ دیدگایەک لەسەر هیچ خاکێک ناگەیەنن.
- ڕووداوە ڕاستەوخۆکان: NASA Earth Observatory Natural Event Tracker (EONET)؛ ڕووداوەکان نیشانەدەرن و بەستەری سەرچاوەی ڕەسەنی خۆیان دەهێڵنەوە.
- ڕاستەوخۆ: NASA EONET ڕووداوەکان نیشانەدەرن، نەک ئاگادارکردنەوەی دەسەڵات.
- ڕاستەوخۆ: U.S. Geological Survey ڕووداوەکان نیشانەدەرن، نەک ئاگادارکردنەوەی دەسەڵات.
- Live: NASA GPM IMERG Early. We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS).
- NASA GIBS: We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS).
- پێشبینی ڕۆیشتنی ڕووبار، 30 ڕۆژ لەگەڵ مەودا (GloFAS لە ڕێگەی Open-Meteo): Contains modified Copernicus Emergency Management Service information 2026؛ ئاگادارکردنەوەی لافاو نییە.
- داتای کەشناسی لە Open-Meteo.com (https://open-meteo.com/), بە مۆڵەتی CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/).
- چینە ئارەزوومەندانەکان (11 سەرچاوە لە لیستی چینەکان: ڕاستەوخۆ، پێشبینی، چاودێریکراو و ناوەڕۆک) کاتێک دەکرێنەوە ناوی دابینکەرەکەیان لەسەر نەخشە و لێرەدا پیشان دەدەن؛ پێشبینییەکان دەرچووی مۆدێلن و نیشاندەرە وەرگیراوەکان مەزەندەن.
چینەکان و بەروارەکان
- ئاوی لافاو، تێکەڵەی 3 ڕۆژە: بەرهەمی جیهانی لافاوی VIIRS، NASA LANCE · 14ی تشرینی یەکەمی 2026
- چڕی دانیشتووان، 2020: دانیشتووان: CIESIN، زانکۆی کۆلۆمبیا، Gridded Population of the World v4.11 (2018)، NASA SEDAC، CC BY 4.0 · جێگیر
- ئاگرە چالاکەکان و نائاسایی گەرمایی: VIIRS NOAA-20 375 m (FIRMS)، NASA LANCE FIRMS · 13ی تشرینی یەکەمی 2026
- پلەی گەرمی ڕووی زەوی، ڕۆژ، تێکەڵەی 8 ڕۆژە: VIIRS NOAA-20 Level 3، 8 ڕۆژ، NASA LANCE · 14ی ئەیلوولی 2026
- ڕێژەی بارین، تێکڕای ڕۆژانە: GPM IMERG، NASA GES DISC · 12ی تشرینی یەکەمی 2026
- ڕەنگی ڕاستەقینە: ڕەنگدانەوەی ڕاستکراوەی VIIRS NOAA-20، NASA LANCE · 13ی تشرینی یەکەمی 2026
04داتا
What the method consumes.
Datasets and records used by complex سیستەمە and agent-based modelling on this platform, with the role each plays and the label its values carry. Sources are listed in the source register.
| داتا | ڕۆڵ | ناونیشان |
|---|---|---|
| Expert-elicited causal maps | Structure of system models | مەزەندەکراو |
| Survey and census microdata | Agent behaviour and heterogeneity | ئامارە بڵاوکراوەکان |
| Observational time series | Calibration and transition indicators | چاودێریکراو |
| Trade and financial network data | Interdependence and contagion channels | REPORTED |
05چاودێری
Agent-based simulation.
The screen a team would use to follow this method: its measures, states and decisions. Names are examples and values are illustrative.
Agent-based simulation
Foresight · Complex systems in foresight · Run R-2561
282 runsGRF · Foresight Nexus
Outcome across runs
Method card
- ڕێگا
- سیستەمە ئاڵۆزەکان و مۆدێلسازی بە ئەیجێنت
- ئەیجێنتەکان
- 17,379
- Calibration
- pattern-oriented
- ناونیشان
- مۆدێلکراو
Behavioural rules
| Foresight lead | adapts after 3 losses | 0.9 | survey, labelled |
| Scanning network member | adapts after 2 losses | 0.2 | survey, labelled |
| Scenario author | adapts after 4 losses | 0.4 | survey, labelled |
06پشتڕاستکردنەوە
How results are checked.
Models are evaluated by matching multiple stylised facts and patterns at different scales. Sensitivity and robustness analysis test dependence on assumptions.
| بپشکنە | How it is done |
|---|---|
| Pattern-oriented validation | Models are checked against several observed patterns at different scales, not a single one |
| Sensitivity and robustness | Results are tested across parameter ranges and alternative behavioural rules |
| Model plurality | Conclusions are compared across alternative model structures before they inform a scenario |
Many plausible models can reproduce the same patterns. Calibration and validation data are often limited.
07سیناریۆ سیاسییەکان
بەراوردکردنی ئامرازەکان: یاسا، هاندەر و زانیاری.
سێ خێزانی ئامراز پێکەوە بەرامبەر بە هێڵی بنەڕەت، هەریەکەیان بە دواکەوتن و خێرایی پەسەندکردنی خۆیەوە، لەژێر ئەو ڕووپۆشکردن و پابەندبوونەی تۆ دیاری دەکەیت؛ قەبارەی کاریگەرییەکان بەهای فێرکارین کە دەبێت بە بەڵگە بگۆڕدرێن. سیناریۆ: گریمانەی ناودار دەربارەی داهاتوو، نەک پێشبینی. نەخشەی ئەم لاپەڕەیە The Arctic نیشان دەدات؛ مۆدێلەکە خۆی بە شوێنێکەوە نەبەستراوە.
کۆنترۆڵەکان
- ڕەوتی بنەڕەتیی دەرئەنجامەکە
- 2.0% لە ساڵێکدا
- ڕووپۆشی ئامرازەکە
- 70%
- پابەندبوون بە یاسا
- 75%
- قەبارەی کاریگەری، بەرامبەر بە بەهای فێرکاری
- 100%
- ساڵەکانی داهاتوو
- 20 ساڵ
خوێندنەوەکان
- گەورەترین کەمبوونەوە لە ئاسۆدا
- ڕێکخستن
- کەمبوونەوەی بەرامبەر بە هێڵی بنەڕەت
- 21%
ژمارە، ڕێگا و سەرچاوەکان
| ساڵ | بنەڕەت | ڕێکخستن | هاندەری ئابووری | زانیاری و توانا |
|---|---|---|---|---|
| 0 | 100.0 | 99.5 | 98.8 | 99.1 |
| 1 | 102.0 | 101.2 | 100.1 | 99.8 |
| 2 | 104.0 | 102.5 | 101.1 | 99.9 |
| 3 | 106.1 | 103.5 | 101.6 | 100.0 |
| 4 | 108.2 | 103.7 | 101.8 | 100.7 |
| 5 | 110.4 | 103.2 | 101.7 | 102.1 |
| 6 | 112.6 | 102.0 | 101.6 | 103.9 |
| 7 | 114.9 | 100.4 | 101.6 | 105.9 |
| 8 | 117.2 | 99.2 | 102.1 | 108.0 |
| 9 | 119.5 | 98.6 | 102.9 | 110.1 |
| 10 | 121.9 | 98.9 | 104.2 | 112.3 |
| 11 | 124.3 | 99.7 | 105.7 | 114.5 |
| 12 | 126.8 | 101.1 | 107.4 | 116.8 |
| 13 | 129.4 | 102.7 | 109.4 | 119.2 |
| 14 | 131.9 | 104.5 | 111.4 | 121.6 |
| 15 | 134.6 | 106.5 | 113.5 | 124.0 |
| 16 | 137.3 | 108.5 | 115.7 | 126.5 |
| 17 | 140.0 | 110.7 | 118.0 | 129.0 |
| 18 | 142.8 | 112.9 | 120.4 | 131.6 |
| 19 | 145.7 | 115.1 | 122.8 | 134.2 |
| 20 | 148.6 | 117.4 | 125.2 | 136.9 |
ڕێگاکان
- ئامرازەکانی حکومەت Hood (1983), The Tools of Government, Macmillan
- Carrots, sticks and sermons Bemelmans-Videc, Rist and Vedung (1998), Transaction
- بڵاوبوونەوەی داهێنانەکان Rogers (2003), Diffusion of Innovations, Free Press
- پەنجەی نادڵنیایی (مۆنتی کارلۆی پارامیتەر) Spiegelhalter, Pearson و Short (2011)، Visualising uncertainty about the future، Science 333
- هەستیاریی یەک-یەک (تۆرناد) Saltelli و ئەوانی دیکە (2008)، Global Sensitivity Analysis: The Primer، Wiley
داتا
The model runs on the teaching values set by the controls. To calibrate it for a place, read it against these admitted layers and series, which this page’s map can draw:
- سنوورەکان Natural Earth
- شارەکان Natural Earth
لە ناو شەش کۆڵەکەکەدا، بە سەرپەرشتیی Nexus Consortium
- تاقیکردنەوەکان Labs
- تێدا دروستکراوە Foresight Nexus لە Foundry
- تاقیکراوەتەوە لە Foresight Nexus لە Universe
- کۆدکراوە لە مەترسییە سیستەمییەکان لە ستانداردەکاندا
- بڵاوکراوەتەوە لە Foresight Nexus لە Reports
- فێرکراو لە کۆلێژی زانستی مەترسی و ڕێگاکان لە Academy
08Connections
Topics that rely on this method.
09جێبەجێکردن
لە ڕاسپاردەوە تا هەڵسەنگاندن، بە پێی کۆڵەکە.
ئەو هەنگاوانەی ئامرازێک لە ڕاسپاردەوە تا هەڵسەنگاندن دەیگرێتەبەر، هەریەکەیان لەگەڵ ئەو کۆڵەکەیەی بەڕێوەی دەبات، و ئەو بڕیارانەی لای دەسەڵات دەمێننەوە. مۆدێلێکی فێرکارییە بە بەهای نموونەیی دیاریکراو، نەک پێشبینی. نەخشەی ئەم لاپەڕەیە The Arctic نیشان دەدات؛ مۆدێلەکە خۆی بە شوێنێکەوە نەبەستراوە.
- ڕاسپاردە و داڕشتنی کێشە دەسەڵاتی تایبەتمەند (دەرەوەی پڕۆگرام)
دەسەڵاتێکی بەرپرس کێشەکە و ڕاسپاردەکە بە یاساکانی خۆی دادەڕێژێت. Howlett, Ramesh and Perl (2009) - بەڵگە و مۆدێلی سیستەم Foundry
سیستەمەکە لەگەڵ فیدباک، داتا و سنوورە ناوبراوەکانی مۆدێل دەکرێت. OECD (2014), principle 2 - هەڵبژاردەکان بە سیناریۆ هەڵدەسەنگێنرێن Foundry
ئامرازەکان لەژێر سیناریۆکاندا بەراورد دەکرێن، نادڵنیایی نیشان دەدرێت. Hood (1983) - ڕاهێنان لەگەڵ لایەنە پەیوەندیدارەکان Universe
هەڵبژاردەکان لە ڕاهێنانێکدا تاقی دەکرێنەوە لەگەڵ ئەوانەی جێبەجێیان دەکەن و بارگرانییان دەگرنە ئەستۆ. OECD (2014), principle 3 - ستاندارد یان ڕێنمایی داڕێژراوە Nexus Standards
ئەوەی کار دەکات وەک ستاندارد یان ڕێنمایی کۆد دەکرێت، کراوە بۆ سەرنج. Nexus Standards process - بڕیاری دەسەڵات دەسەڵاتی تایبەتمەند (دەرەوەی پڕۆگرام)
دەسەڵات لە دەرەوەی پڕۆگرام بڕیار دەدات، بە بەڵگەی لەسەر تۆمار. Howlett, Ramesh and Perl (2009) - توانا و ڕاهێنان Risk Academy
ئەوانەی جێبەجێی دەکەن لەسەر ئامرازە بڕیاردراوەکە و داتاکەی ڕادەهێنرێن. Sendai Framework (2015), priority 2 - چاودێری و ڕاپۆرتی گشتی Reports
نیشاندەرەکان لەگەڵ سەرچاوە، سنوور و ڕاستکردنەوەکان بڵاو دەکرێنەوە. OECD (2014), principle 5 - هەڵسەنگاندن و پێداچوونەوە Nexus Standards
ئەنجامەکان دەگەڕێنەوە بۆ ستانداردەکە و مۆدێلەکە: خولەکە دادەخرێت. Howlett, Ramesh and Perl (2009)
ڕێگاکان
- خولی سیاسەت Howlett, Ramesh and Perl (2009), Studying Public Policy, Oxford University Press
- حوکمڕانیی مەترسییە هەستیارەکان OECD (2014), Recommendation of the Council on the Governance of Critical Risks
- Layered drawing of directed graphs Sugiyama, Tagawa and Toda (1981), IEEE SMC 11
لە ناو شەش کۆڵەکەکەدا، بە سەرپەرشتیی Nexus Consortium
- تاقیکردنەوەکان Labs
- تێدا دروستکراوە Foresight Nexus لە Foundry
- تاقیکراوەتەوە لە Foresight Nexus لە Universe
- کۆدکراوە لە مەترسییە سیستەمییەکان لە ستانداردەکاندا
- بڵاوکراوەتەوە لە Foresight Nexus لە Reports
- فێرکراو لە کۆلێژی زانستی مەترسی و ڕێگاکان لە Academy
10Stewardship
Who maintains the method.
زانستی سیستەمەکان و مۆدێلسازی stewards complex سیستەمە and agent-based modelling for the Consortium and reviews how it is applied across platforms.
11شبیهسازی دووانە و زنجیرەیی
Exercise a cascade in complex systems in foresight with the people who decide.
Assembled from the Nexus Standards area profile Future generations and long-term risk: the hazards it names, the سیستەمە and communities that carry the loss, the controls and institutions that dampen it and the data that observe it. Pick an initiating event and step through the cascade to see where mandates meet and which decisions fall to whom. The Map view places the run on an example geography with open data. Every weight is a stated assumption. An exercise for dialogue, not a forecast, an assessment or a position. To model a place of your own choosing, open the full System Builder.
مەترسیدەرەکان
- Nuclear war
- Dam failure
- Financial contagion
- Cryptographically relevant quantum computer
- River flood (set off downstream)
- Flash flood (set off downstream)
- Mass displacement (set off downstream)
- Nuclear detonation (set off downstream)
- Health-system overload (set off downstream)
- Data breach (set off downstream)
- Mass account takeover (set off downstream)
- Harvest-now, decrypt-later collection (set off downstream)
- پچڕانی کارەبای فراوان (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
- Water supply shortfall (set off downstream)
- Sovereign debt crisis (set off downstream)
- Currency crisis (set off downstream)
- Nuclear winter (set off downstream)
- High-altitude electromagnetic pulse (set off downstream)
سیستەم و بەستنەوەکان
کۆنترۆڵەکان
NS-0دەستوور و بنەماکانNS-9UNIی ناوەڕۆکی (دامەزراندنەکان، نموونەکان، نموونەکانی پڕۆگرام)NS-10Policies and clauses (machine-readable obligations: definition, binding, evaluation and enforcement)NS-11سەلماندن و چاودێری (بەڵگە، گواهییەکان، چاودێریی گونجان لەگەڵ zero-trust)NS-13Standards development process (open proposals, review, versioning, adoption)NRS-U12Universe platform profile: Foresight NexusNRS-H26خێزانی مەترسیدەر: داڕمانی زەوی و زەلکاو (NHS-1 eco.land)NRS-H92خێزانی مەترسیدەر: ژێرخانی کۆن و داڕماو (NHS-1 infra.ageing)NRS-P4پێشبینیی ستراتیژی، پشکنینی ئاسۆ و ستراتیژیNRS-H11خێزانی مەترسیدەر: مەترسیدەرەکانی کەنار و ئاستی دەریا (NHS-1 water.coastal)NRS-H31خێزانی مەترسیدەر: ماددە بەردەوام و کەڵەکەبووەکان لە زیندەوەراندا (NHS-1 poll.persistent)
چاودێری
- Our World in Data datasets (listed for reference)
- CMIP6 climate projections (Copernicus Climate Data Store) (listed for reference)
- World Bank Open Data and World Development Indicators API (listed for reference)
- Number of countries with mechanisms in place to enhance policy coherence of sustainable development
جوگرافیای نموونە
- Bangladesh: 134 hexagonal cells
- ڕووناکییەکانی شەو ئەمشەو، پچڕانی کارەبا (VIIRS Day/Night Band)، NASA GIBS
- ئاوی ڕووی زەوی لە ڕێگەی هەورەوە، 30 م (ڕادارەی OPERA DSWx-S1)، NASA GIBS
- ڕێژەی بارین، نیو کاتژمێری ڕابردوو (IMERG)، NASA GIBS
- Surface soil moisture (SMAP), NASA GIBS
12پەیوەست
ئەو شوێنانەی ئەم لاپەڕەیە لە ناو کۆنسۆرتیۆم بۆیان دەبات.
13ئامراز و پابەندبوونەکان
How complex systems in foresight is governed: instruments, mandates and commitments.
ئامراز، ڕاسپاردە، لایەنە کارا و ڕێکخستنەکانی بەرپرسیارێتی کە سیاسەتمەدارێک، دیپلوماتێک یان دامەزراوەیەکی گەشەپێدان لەگەڵیان کار دەکات، بە ناوهێنانی ئەو ڕێکەوتنانەی دایاندەنێن. پێکهاتەکان چوارچێوە ناوبراوەکان دەگرنەبەر. هەر دۆخ یان پێشکەوتنێک کێشراوە نموونەییە، نەک تۆمار.
ماتریکسی ئامرازە سیاسییەکان
The kinds of instrument available on complex systems in foresight, by level of government and cooperation.
| جۆری ئامراز | خۆجێیی | نیشتمانی | هەرێمی | جیهانی |
|---|---|---|---|---|
| ڕێکخستنی | دابەشکردنی ناوچەکان، یاساکانی بیناسازی | یاسا، ستاندارد، مۆڵەتپێدان | یاسا هاوتاکراوەکان | ڕێکەوتننامە و پەیماننامەکان |
| ئابووری | سەرانەی خۆجێیی، پشکی یارمەتی | هێڵی بودجە، باج، پلانی بیمە | کۆگای مەترسی، سندوقە هەرێمییەکان | میکانیزمەکانی دابینکردنی دارایی |
| زانیاری | ئاگادارکردنەوە خۆجێییەکان | ئاشکراکردن، ئاگادارکردنەوەی پێشوەخت، ئامار | ڕێکخستنەکانی هاوبەشکردنی داتا | چاودێری و ڕاپۆرتکردنی جیهانی |
| دامەزراوەیی | لیژنە ناوخۆییەکان | دامەزراوە سەرکردەکان، ئەنجومەنەکانی هەماهەنگی | لەشە هەرێمییەکان و سکرتاریەتەکان | ڕاسپاردە فرەلایەنەکان |
| هاوکاری | ڕێککەوتنە کۆمەڵگەییەکان | پەیماننامەکانی هاوبەشی | یادداشت و پڕۆگرامی هاوبەش | ڕێکەوتن و پابەندبوونی هاوبەش |
چوارچێوەی سێندای بۆ کەمکردنەوەی مەترسیی کارەسات · UNDRRڕێکەوتننامەی پاریس · UNFCCCئەجێندای 2030 و ئامانجەکانی گەشەپێدانی بەردەوام · نەتەوە یەکگرتووەکانڕێساکانی تەندروستیی نێودەوڵەتی · WHO
14پرسیارەکان
پرسیار و وەڵام.
What are the limits of complex systems and agent-based modelling in this field?
Many plausible models can reproduce the same patterns. Calibration and validation data are often limited.
How are results checked?
Models are evaluated by matching multiple stylised facts and patterns at different scales. Sensitivity and robustness analysis test dependence on assumptions.
Are the values on this page real?
The data names, roles and checks are real descriptions of practice. The canvas shows a design of the method’s use, not a run; no result is reported here.
Where else is this method applied?
ئەو canonical method page lists every platform that applies it.
Reportsبەشداربە
لەم لاپەڕەیەوە بەڵگە پێشکەش بکە.
Reports is the Consortium’s quarterly publication. What you know about this subject can become evidence, a case or a correction in the next edition, credited to you and published under CC BY 4.0 where it is your own work.
Global Risks ForumForesight Nexusڕوانگەی پێشبینیی ستراتیژیسیناریۆ و تاقیکردنەوەی گوشار
- ئیمەیڵدەروازەی GW-GRFلەم لاپەڕەیەوە بینێرەبەڵگە، ڕاستکردنەوە، بابەت، ڕێگا، پێداچوونەوە، وەرگێڕان یان تێکردنی پڕۆفایل. بە نیشانەی ئەم لاپەڕەیە دەگات، بۆ ئەوەی دەستکاریکەری خاوەنەکەی وەریبگرێت.
- Zenodoتەکیەی کراوەدایبنێ و بیدە بە کۆمەڵگاتۆماری خۆت لە Zenodo بە ORCID iD ی خۆت بڵاو بکەرەوە، پاشان لەوێ بیدە بە کۆمەڵگای Reports. سەرپەرشتیارەکان پێداچوونەوەی بۆ دەکەن؛ DOI هەر هی تۆیە.
- ReportsGlobal Risks Forumهەموو ڕێگاکانی بەشداری ببینەجۆرەکانی بەشداری، هەریەکە چۆن پێداچوونەوەی بۆ دەکرێت، چ ناوبردنێک وەردەگریت، مۆڵەتەکە و ئەوەی هەرگیز وەرناگیرێت.
هەرگیز داتای کەسی، وردەکاریی هەستیاری ژێرخان یان هیچ شتێک مەنێرە کە مافی بڵاوکردنەوەت نییە. بەشدارییەک پێش بەکارهێنان پێداچوونەوەی بۆ دەکرێت؛ ناردنی ماف نابەخشێت بە نووسەرایەتی یان بەڕێوەبردنی ڕاگەیاندن، و پاڵپشتی دارایی هەرگیز دۆزینەوەیەک ناکڕێت.
Foresight Nexus
پرسیارێکی حوکمڕانی بهێنە بۆ فۆرومەکە.
زانیاری و پرسیار ئەمڕۆ کراوەن. پرسیارێک ژمارەی ئاماژەی پێدەدرێت و هەنگاوی دواتر دیاری دەکات؛ داواکاری، پارەدان، تەرخانکردنی کۆمپیوتەر و تۆمارکردن تەنیا کاتێک دەکرێنەوە کە تیم، مەرج و توانای پێداچوونەوەیان هەبێت.
یاسایی
بەڵگەنامە یاساییەکان.
پیشاندانی هەموو 18 بەڵگەنامە یاساییەکە
نەخشە، داتا و وێنەکانی ئەم ماڵپەڕە بۆ ناوەڕۆک و زانیاریی گشتی پیشان دراون. ئامۆژگاری، پێشبینی یان ئاگادارکردنەوە نین؛ سنوورەکانی زانیارییەکە لە ڕەتکردنەوەی بەرپرسیارێتی و ئاگاداریی داتادا دەستنیشان کراون.