Skip to content

GRF · زیرەکی دەستکرد و حوکمڕانیی دیجیتاڵ

AI evaluation and assurance engineering for AI and digital governance

AI assurance is the set of practices that build justified confidence in an AI system: evaluation, audit, red-teaming, monitoring and conformity assessment. In digital governance it decides what evidence regulators, buyers and courts can rely on, and who is independent enough to produce it.

01تۆمارکردن

Key facts.

Method recordSTEM method
  1. ڕێگائەندازیاری هەڵسەنگاندن و دڵنیایی لە زیرەکی دەستکرد
  2. Applied inزیرەکی دەستکرد و حوکمڕانی دیجیتاڵی
  3. داتا4 inputs
  4. Canonical pageSTEM Commons
02بەکارهێنان

What AI evaluation and assurance engineering does here.

AI evaluation and assurance engineering develops methods to test, monitor and provide justified confidence in AI سیستەمە. It addresses performance, robustness, safety and societal impact across the system life cycle. In artificial intelligence, digital public infrastructure and cyber and digital resilience, AI assurance determines whether automated systems can be trusted in high-consequence settings. It helps manage risks when AI is embedded across finance, health and infrastructure. The canonical description is on the STEM Commons.

Third-party audit scope

Audit engagements are compared for access, independence and what they test, so buyers and regulators know what an audit opinion covers.

Fairness testing in public systems

Outcome rates across groups are compared and proxy effects tested, with the fairness criterion chosen by the decision maker stated.

Post-deployment monitoring

Monitoring plans track drift, complaints and incidents after deployment, with thresholds that trigger review or withdrawal.

03سیناریۆ سیاسییەکان

بەراوردکردنی ئامرازەکان: یاسا، هاندەر و زانیاری.

سێ خێزانی ئامراز پێکەوە بەرامبەر بە هێڵی بنەڕەت، هەریەکەیان بە دواکەوتن و خێرایی پەسەندکردنی خۆیەوە، لەژێر ئەو ڕووپۆشکردن و پابەندبوونەی تۆ دیاری دەکەیت؛ قەبارەی کاریگەرییەکان بەهای فێرکارین کە دەبێت بە بەڵگە بگۆڕدرێن. سیناریۆ: گریمانەی ناودار دەربارەی داهاتوو، نەک پێشبینی.

کۆنترۆڵەکان

ڕەوتی بنەڕەتیی دەرئەنجامەکە
2.0% لە ساڵێکدا
ڕووپۆشی ئامرازەکە
70%
پابەندبوون بە یاسا
75%
قەبارەی کاریگەری، بەرامبەر بە بەهای فێرکاری
100%
ساڵەکانی داهاتوو
20 ساڵ

خوێندنەوەکان

گەورەترین کەمبوونەوە لە ئاسۆدا
ڕێکخستن
کەمبوونەوەی بەرامبەر بە هێڵی بنەڕەت
21%
ژمارە، ڕێگا و سەرچاوەکان
ساڵبنەڕەتڕێکخستنهاندەری ئابووریزانیاری و توانا
0100.099.598.899.1
1102.0101.2100.199.8
2104.0102.5101.199.9
3106.1103.5101.6100.0
4108.2103.7101.8100.7
5110.4103.2101.7102.1
6112.6102.0101.6103.9
7114.9100.4101.6105.9
8117.299.2102.1108.0
9119.598.6102.9110.1
10121.998.9104.2112.3
11124.399.7105.7114.5
12126.8101.1107.4116.8
13129.4102.7109.4119.2
14131.9104.5111.4121.6
15134.6106.5113.5124.0
16137.3108.5115.7126.5
17140.0110.7118.0129.0
18142.8112.9120.4131.6
19145.7115.1122.8134.2
20148.6117.4125.2136.9

ڕێگاکان

  1. ئامرازەکانی حکومەت Hood (1983), The Tools of Government, Macmillan
  2. Carrots, sticks and sermons Bemelmans-Videc, Rist and Vedung (1998), Transaction
  3. بڵاوبوونەوەی داهێنانەکان Rogers (2003), Diffusion of Innovations, Free Press
  4. پەنجەی نادڵنیایی (مۆنتی کارلۆی پارامیتەر) Spiegelhalter, Pearson و Short (2011)، Visualising uncertainty about the future، Science 333
  5. هەستیاریی یەک-یەک (تۆرناد) Saltelli و ئەوانی دیکە (2008)، Global Sensitivity Analysis: The Primer، Wiley

داتا

The model runs on the teaching values set by the controls. To calibrate it for a place, read it against these admitted layers and series, which this page’s map can draw:

  • سنوورەکان Natural Earth
  • شارەکان Natural Earth
بەراوردکردنی ئامرازەکان: یاسا، هاندەر و زانیاری. مۆدێلێکی فێرکاریی نموونەییە: لەسەر ئەو بەهایانە کار دەکات کە کۆنترۆڵەکان دایدەنێن، نەک لەسەر داتای پێوراو. میتۆدەکان: Tools of government (Hood (1983), The Tools of Government, Macmillan); Carrots, sticks and sermons (Bemelmans-Videc, Rist and Vedung (1998), Transaction); Diffusion of innovations (Rogers (2003), Diffusion of Innovations, Free Press).
04داتا

What the method consumes.

Datasets and records used by AI evaluation and assurance engineering on this platform, with the role each plays and the label its values carry. Sources are listed in the source register.

داتاڕۆڵناونیشان
Audit and evaluation reportsAssurance evidenceREPORTED
Outcome and appeal dataReal-world performanceچاودێریکراو
Conformity assessment recordsRegulatory complianceDECLARED
Incident reportsFailures in useREPORTED
05جێبەجێکردن

لە ڕاسپاردەوە تا هەڵسەنگاندن، بە پێی کۆڵەکە.

ئەو هەنگاوانەی ئامرازێک لە ڕاسپاردەوە تا هەڵسەنگاندن دەیگرێتەبەر، هەریەکەیان لەگەڵ ئەو کۆڵەکەیەی بەڕێوەی دەبات، و ئەو بڕیارانەی لای دەسەڵات دەمێننەوە. مۆدێلێکی فێرکارییە بە بەهای نموونەیی دیاریکراو، نەک پێشبینی.

  1. ڕاسپاردە و داڕشتنی کێشە دەسەڵاتی تایبەتمەند (دەرەوەی پڕۆگرام)
    دەسەڵاتێکی بەرپرس کێشەکە و ڕاسپاردەکە بە یاساکانی خۆی دادەڕێژێت. Howlett, Ramesh and Perl (2009)
  2. بەڵگە و مۆدێلی سیستەم Foundry
    سیستەمەکە لەگەڵ فیدباک، داتا و سنوورە ناوبراوەکانی مۆدێل دەکرێت. OECD (2014), principle 2
  3. هەڵبژاردەکان بە سیناریۆ هەڵدەسەنگێنرێن Foundry
    ئامرازەکان لەژێر سیناریۆکاندا بەراورد دەکرێن، نادڵنیایی نیشان دەدرێت. Hood (1983)
  4. ڕاهێنان لەگەڵ لایەنە پەیوەندیدارەکان Universe
    هەڵبژاردەکان لە ڕاهێنانێکدا تاقی دەکرێنەوە لەگەڵ ئەوانەی جێبەجێیان دەکەن و بارگرانییان دەگرنە ئەستۆ. OECD (2014), principle 3
  5. ستاندارد یان ڕێنمایی داڕێژراوە Nexus Standards
    ئەوەی کار دەکات وەک ستاندارد یان ڕێنمایی کۆد دەکرێت، کراوە بۆ سەرنج. Nexus Standards process
  6. بڕیاری دەسەڵات دەسەڵاتی تایبەتمەند (دەرەوەی پڕۆگرام)
    دەسەڵات لە دەرەوەی پڕۆگرام بڕیار دەدات، بە بەڵگەی لەسەر تۆمار. Howlett, Ramesh and Perl (2009)
  7. توانا و ڕاهێنان Risk Academy
    ئەوانەی جێبەجێی دەکەن لەسەر ئامرازە بڕیاردراوەکە و داتاکەی ڕادەهێنرێن. Sendai Framework (2015), priority 2
  8. چاودێری و ڕاپۆرتی گشتی Reports
    نیشاندەرەکان لەگەڵ سەرچاوە، سنوور و ڕاستکردنەوەکان بڵاو دەکرێنەوە. OECD (2014), principle 5
  9. هەڵسەنگاندن و پێداچوونەوە Nexus Standards
    ئەنجامەکان دەگەڕێنەوە بۆ ستانداردەکە و مۆدێلەکە: خولەکە دادەخرێت. Howlett, Ramesh and Perl (2009)

ڕێگاکان

  1. خولی سیاسەت Howlett, Ramesh and Perl (2009), Studying Public Policy, Oxford University Press
  2. حوکمڕانیی مەترسییە هەستیارەکان OECD (2014), Recommendation of the Council on the Governance of Critical Risks
  3. Layered drawing of directed graphs Sugiyama, Tagawa and Toda (1981), IEEE SMC 11
لە ڕاسپاردەوە تا هەڵسەنگاندن، بە پێی کۆڵەکە: هەنگاوەکان وەک تۆمارکراون، هەریەکەیان لەگەڵ کۆڵەکەکەی؛ سەرچاوەکان وەک لەسەر هەر هەنگاوێک ناوبراون.
06پشتڕاستکردنەوە

How results are checked.

Evaluation methods are checked for reliability and relevance to deployment conditions. Independent replication and third-party audits test claims.

بپشکنەHow it is done
سەربەخۆییThe assessor’s relationship to the developer and deployer is stated
AccessThe level of access to model, data and documentation is recorded
Scope statedWhat the assurance covers and excludes is stated beside its conclusion

Benchmarks may not reflect real-world use or novel capabilities. General-purpose systems have open-ended behaviour that resists complete testing.

07ئامراز و پابەندبوونەکان

Instruments, mandates and commitments.

ئامراز، ڕاسپاردە، لایەنە کارا و ڕێکخستنەکانی بەرپرسیارێتی کە سیاسەتمەدارێک، دیپلوماتێک یان دامەزراوەیەکی گەشەپێدان لەگەڵیان کار دەکات، بە ناوهێنانی ئەو ڕێکەوتنانەی دایاندەنێن. پێکهاتەکان چوارچێوە ناوبراوەکان دەگرنەبەر. هەر دۆخ یان پێشکەوتنێک کێشراوە نموونەییە، نەک تۆمار.

ماتریکسی ئامرازە سیاسییەکان

The kinds of instrument available on AI evaluation and assurance engineering for AI and digital governance, by level of government and cooperation.

جۆری ئامرازخۆجێیینیشتمانیهەرێمیجیهانی
ڕێکخستنیدابەشکردنی ناوچەکان، یاساکانی بیناسازییاسا، ستاندارد، مۆڵەتپێدانیاسا هاوتاکراوەکانڕێکەوتننامە و پەیماننامەکان
ئابووریسەرانەی خۆجێیی، پشکی یارمەتیهێڵی بودجە، باج، پلانی بیمەکۆگای مەترسی، سندوقە هەرێمییەکانمیکانیزمەکانی دابینکردنی دارایی
زانیاریئاگادارکردنەوە خۆجێییەکانئاشکراکردن، ئاگادارکردنەوەی پێشوەخت، ئامارڕێکخستنەکانی هاوبەشکردنی داتاچاودێری و ڕاپۆرتکردنی جیهانی
دامەزراوەییلیژنە ناوخۆییەکاندامەزراوە سەرکردەکان، ئەنجومەنەکانی هەماهەنگیلەشە هەرێمییەکان و سکرتاریەتەکانڕاسپاردە فرەلایەنەکان
هاوکاریڕێککەوتنە کۆمەڵگەییەکانپەیماننامەکانی هاوبەشییادداشت و پڕۆگرامی هاوبەشڕێکەوتن و پابەندبوونی هاوبەش
A typology after the OECD Recommendation on the Governance of Critical Risks; examples of instrument types, not an inventory of any country’s measures.
چوارچێوەی سێندای بۆ کەمکردنەوەی مەترسیی کارەسات · UNDRRڕێکەوتننامەی پاریس · UNFCCCئەجێندای 2030 و ئامانجەکانی گەشەپێدانی بەردەوام · نەتەوە یەکگرتووەکانڕێساکانی تەندروستیی نێودەوڵەتی · WHO
09Stewardship

Who maintains the method.

زیرەکی دەستکرد و سیستەمە خۆسەرەکان stewards AI evaluation and assurance engineering for the Consortium and reviews how it is applied across platforms.

10پەیوەست

ئەو شوێنانەی ئەم لاپەڕەیە لە ناو کۆنسۆرتیۆم بۆیان دەبات.

11پرسیارەکان

پرسیار و وەڵام.

What are the limits of AI evaluation and assurance engineering in this field?
Benchmarks may not reflect real-world use or novel capabilities. General-purpose systems have open-ended behaviour that resists complete testing.
How are results checked?
Evaluation methods are checked for reliability and relevance to deployment conditions. Independent replication and third-party audits test claims.
Are the values on this page real?
The data names, roles and checks are real descriptions of practice. The canvas shows a design of the method’s use, not a run; no result is reported here.
Where else is this method applied?
ئەو canonical method page lists every platform that applies it.
Reportsبەشداربە

لەم لاپەڕەیەوە بەڵگە پێشکەش بکە.

Reports is the Consortium’s quarterly publication. What you know about this subject can become evidence, a case or a correction in the next edition, credited to you and published under CC BY 4.0 where it is your own work.

Global Risks Forumزیرەکی دەستکرد و حوکمڕانی دیجیتاڵیتەکنەلۆجیای ئێکسپۆنێنشیاڵکورتەی بەڵگە
زیرەکی دەستکرد و حوکمڕانی دیجیتاڵی

پرسیارێکی حوکمڕانی بهێنە بۆ فۆرومەکە.

زانیاری و پرسیار ئەمڕۆ کراوەن. پرسیارێک ژمارەی ئاماژەی پێدەدرێت و هەنگاوی دواتر دیاری دەکات؛ داواکاری، پارەدان، تەرخانکردنی کۆمپیوتەر و تۆمارکردن تەنیا کاتێک دەکرێنەوە کە تیم، مەرج و توانای پێداچوونەوەیان هەبێت.

یاسایی
پیشاندانی هەموو 18 بەڵگەنامە یاساییەکە

نەخشە، داتا و وێنەکانی ئەم ماڵپەڕە بۆ ناوەڕۆک و زانیاریی گشتی پیشان دراون. ئامۆژگاری، پێشبینی یان ئاگادارکردنەوە نین؛ سنوورەکانی زانیارییەکە لە ڕەتکردنەوەی بەرپرسیارێتی و ئاگاداریی داتادا دەستنیشان کراون.