GRF · زیرەکی دەستکرد و حوکمڕانیی دیجیتاڵ
سایبەری و ژێرخانی گشتی
Public services and ژێرخانی هەستیار run on digital سیستەمە that attackers target and that fail through error. Cyber governance sets security obligations, incident reporting duties and the authorities that coordinate response. This page sets out how cyber risk to public infrastructure develops and how governance responds, the records that show it, and who holds the decisions.
چۆن کارەکە بەڕێوە دەچێت.
تۆماری گشتیی ئەلگۆریتمەکان
Cyber and public infrastructure · Algorithm register · Quarter 3
سیستەمە تۆمارکراوەکان
| نیشانەکردنی فێڵی سوودەکان | توانای کردەیی کۆمەڵگەیی | بەرز | ونبوو | بەشێکی |
| ڕیزکردنی مۆڵەتەکان | پلاندانان | سنووردار | تەواو بوو | بەڵێ |
| دانانی قوتابخانە | پەروەردە | بەرز | تەواو بوو | بەڵێ |
| یاریدەدەری چات | ئۆفیسی باج | کەمترین | تەواو بوو | n/a |
کرداری چاودێری
- سیستەم
- نیشانەکردنی فێڵی سوودەکان
- پێویست
- هەڵسەنگاندنی کاریگەری، ڕێگای تانە
- کۆتا ماوە
- 38 days
- دەسەڵات
- لایەنی چاودێری
سکاڵا لە بڕیارە خۆکارەکان
وێنەPublic algorithm register: example names and illustrative values, not a record or a live system.
Cyber and public infrastructure: how the risk develops.
Governance of digital dependencies. The dossier below sets out how the risk develops, what is measured, where the data come from, how it is modelled and who decides.
Legacy systems persist
Public bodies run old software that is costly to replace and hard to secure. Budget cycles favour new services over patching and replacement, so known weaknesses stay.
Suppliers carry shared risk
Many agencies use the same software, cloud and managed service providers. A compromise of one supplier reaches all its customers at once.
Incidents cross sectors
Ransomware at a hospital, utility or local council disrupts physical services. Dependencies between digital and physical infrastructure turn a ڕووداوی سایبەری into a public safety event.
Reporting shapes response
Mandatory incident reporting to national authorities lets them warn others and coordinate. Late or partial reporting leaves other targets exposed.
Connected activity in East Asia.
Night lights, population density and flood water over East Asia, from NASA GIBS. Each layer carries its own date.
نەخشە کارلێککارەکە JavaScript پێویستە؛ لیستی چینەکان و سەرچاوەکان لە خوارەوەن.
چینەکان 3
چالاکیی پەیوەست، بۆ ئەم لاپەڕەیە
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- چاودێریکراو
- سەرچاوە
- VIIRS Black Marble (VNP46A2) (NASA LAADS DAAC)
- دابینکەر
- NASA LAADS DAAC
- مۆڵەت
- داتای کراوەی NASA
- ساڵی بەرهەم
- ڕۆژانە؛ تیشکی ماهەوارە، ڕاستکراوە بۆ مانگەشەو و کەشوهەوا
- نوێترین لە کاتی بنیاتنان
- 2026-10-12
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 500 m
- نادڵنیایی
- تیشکی شەوی ماهەوارە بۆ ئەو بەروارەی پیشاندراوە؛ ڕووناکی جێگرەوەی بەکارهێنانی کارەبا و پچڕانە، نەک پێوانەی دابینکردن یان دەستگەیشتن.
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- مەزەندەکراو
- سەرچاوە
- Gridded Population of the World v4.11 (NASA SEDAC (CIESIN, Columbia University))
- دابینکەر
- NASA SEDAC (CIESIN، زانکۆی کۆلۆمبیا)
- مۆڵەت
- CC BY 4.0
- ساڵی بەرهەم
- null؛ خەمڵاندن لەسەر بنەمای سەرژمێری، نەگۆڕ (2020)
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 1 km
- نادڵنیایی
- مەزەندەی بنەماداری سەرژمێری بۆ خەڵک بۆ هەر کیلۆمەترێکی دووجا لە 2020، وەک ناوەڕۆکی ڕووبەڕووبوون پیشان دراوە؛ ژمارەی ئەو خەڵکە نییە کە بەهۆی هیچ مەترسیدەرێکەوە کاریگەر بوون.
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- چاودێریکراو
- سەرچاوە
- ڕەنگدانەوەی ڕاستکراوەی VIIRS NOAA-20 (NASA LANCE)
- دابینکەر
- NASA LANCE
- مۆڵەت
- داتای کراوەی NASA
- ساڵی بەرهەم
- ڕۆژانە؛ وێنەی ماهەوارە
- نوێترین لە کاتی بنیاتنان
- 2026-10-14
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 250 m
- نادڵنیایی
- وێنەی ماهەوارە. ڕاستەرەستەری ماهەوارە یان مۆدێل وەک دابینکەر بڵاوی دەکاتەوە. هەور، بۆشایی ڕێڕەو و هەڵەی وەرگرتنەوە بۆشایی و هەڵە بەجێدەهێڵن؛ بەهاکان نیشاندەرن، نەک پێوانە لە شوێنێکدا.
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- چاودێریکراو (هەور بۆشایی بەجێدەهێڵێت)
- سەرچاوە
- بەرهەمی جیهانی لافاوی VIIRS (NASA LANCE)
- دابینکەر
- NASA LANCE
- مۆڵەت
- داتای کراوەی NASA
- ساڵی بەرهەم
- ڕۆژانە؛ دۆزینەوەی ماهەوارە؛ هەور بۆشایی بەجێدەهێڵێت
- نوێترین لە کاتی بنیاتنان
- 2026-10-14
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 250 m
- نادڵنیایی
- دۆزینەوەی ماهەوارە؛ هەور بۆشایی بەجێدەهێڵێت. ڕاستەرەستەری ماهەوارە یان مۆدێل وەک دابینکەر بڵاوی دەکاتەوە. هەور، بۆشایی ڕێڕەو و هەڵەی وەرگرتنەوە بۆشایی و هەڵە بەجێدەهێڵن؛ بەهاکان نیشاندەرن، نەک پێوانە لە شوێنێکدا.
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- چاودێریکراو (هەور و کاتی تێپەڕبوونی ماهەوارە بۆشایی بەجێدەهێڵن)
- سەرچاوە
- VIIRS NOAA-20 375 m (FIRMS) (NASA LANCE FIRMS)
- دابینکەر
- NASA LANCE FIRMS
- مۆڵەت
- داتای کراوەی NASA
- ساڵی بەرهەم
- ڕۆژانە؛ دۆزینەوەی ماهەوارەیی؛ هەور و کاتی تێپەڕبوون بۆشایی بەجێدەهێڵن
- نوێترین لە کاتی بنیاتنان
- 2026-10-13
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 500 m
- نادڵنیایی
- دۆزینەوەی خاڵە گەرمەکانی ماهەوارە بۆ ئەو ڕۆژەی پیشاندراوە، لەوانە سووتاندنی گاز و گەرمی پیشەسازی؛ ئاگری پشتڕاستکراوە، ڕاپۆرتی پێشهات یان ئاگاداریی نییە.
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
دەربارەی ئەم چینە
- بەڵگە
- مۆدێلکراو (دوایین ساڵ کە GIBS بڵاوی دەکاتەوە)
- سەرچاوە
- داپۆشراوی زەوی MODIS Terra و Aqua (MCD12Q1) (NASA LP DAAC)
- دابینکەر
- NASA LP DAAC
- مۆڵەت
- داتای کراوەی NASA
- ساڵی بەرهەم
- ساڵانە؛ پۆلێنکردنی ماهەوارە؛ دوایین ساڵ کە GIBS بڵاوی دەکاتەوە
- نوێترین لە کاتی بنیاتنان
- 2024-01-01
- ڕوونی
- نزیکەی تۆڕی 500 m
- نادڵنیایی
- پۆلەکانی داپۆشراوی زەوی بە ماهەوارە بۆ ئەو ساڵەی پیشاندراوە، لەوانە کێڵگەکان؛ پۆلێنکردنێکە هەڵەی ناسراوی هەیە، نەک تۆماری کێڵگە.
- پێیدا دەگەیت لە ڕێگەی
- gibs.earthdata.nasa.gov، تەنیا دوای ئەوەی نەخشە ڕاستەوخۆکە ڕێگەپێدەیت
کیبۆرد، کاتێک نەخشە فۆکەسی لەسەرە
Ctrl یان ⌘ ڕابگرە و بسوڕێنە بۆ نزیک و دوورکردنەوە
نوێترین بەردەست
NASA GIBS / EOSDIS · ASTER GDEM (METI، NASA) · Blue Marble (NASA) · © OpenStreetMap contributors (ODbL) · Natural Earth
نوێترین وێنەی NASA بار دەکرێت.
بۆ جوڵاندن ڕایبکێشە. Ctrl یان ⌘ ڕابگرە و بسوڕێنە، پینچ بکە یان دوگمەکان بۆ نزیک و دوورکردنەوە؛ بەسەر بەهاکاندا ڕابوەستە لە ژێر نیشانەدەر؛ گەڕاندنەوە دەگەڕێتەوە بۆ ناوچەکە.
Connected activity, framed on East Asia.بەرهەمی ماهەوارە و مۆدێل وەک NASA بڵاوی دەکاتەوە، هەر یەکەیان بە بەرواری خۆی. نیشاندەرن، نەک هەڵسەنگاندنی هیچ شوێنێک.
داتا: NASA GIBS · ASTER GDEM · Blue Marble · © بەشداربووانی OpenStreetMap · Natural Earth · NASA EONET · NASA/NOAA VIIRS · U.S. Geological Surveyسەرچاوە و مۆڵەتەکان
- We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS). Colours redrawn from the published colour map; values averaged into hexagonal cells where shown (modified). داتای کراوەی NASA
- We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS). Colours redrawn from the published colour map; values averaged into hexagonal cells where shown (modified). داتای کراوەی NASA
- ڕووناکیی شەوی VIIRS Black Marble، NASA Goddard Space Flight Center؛ بڵاودەکرێتەوە لەلایەن NASA Level-1 and Atmosphere Archive and Distribution System (LAADS DAAC)؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
- Center for International Earth Science Information Network (CIESIN), Columbia University. 2018. Gridded Population of the World, Version 4 (GPWv4): Population Density, Revision 11. NASA Socioeconomic Data and Applications Center (SEDAC). Licensed under CC BY 4.0. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). doi:10.7927/H49C6VHW. CC BY 4.0
- بەرهەمە نزیک کاتی ڕاستەقینەکانی VIIRS (لافاو، پلەی گەرمی ڕووی زەوی، داپۆشراوی بەفر، ڕەنگدانەوەی ڕاستکراو)، NASA LANCE؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
- NASA Fire Information for Resource Management System (FIRMS)، بەرهەمی ئاگری چالاکی VIIRS 375 m، NASA LANCE؛ تایلی ڤێکتەر لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
- بەرهەمەکانی زەویی MODIS (ئیندێکسی ڕووەک، بەرهەمی سەرەتایی گشتی، داپۆشراوی زەوی)، NASA LP DAAC و LANCE؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
- ASTER GDEM بەرهەمی METI و NASA ە (ASTER Global Digital Elevation Model V003، NASA LP DAAC)؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). ناوهێنان بەم شێوەیە: NASA/METI/AIST/Japan Spacesystems and U.S./Japan ASTER Science Team (2019). ASTER Global Digital Elevation Model V003. doi:10.5067/ASTER/ASTGTM.003. داتای کراوەی NASA
- دروستکراو بە Natural Earth. داتای نەخشەی ڕایگان، ڤێکتەر و ڕاستەر @ naturalearthdata.com. دۆمەینی گشتی
- © OpenStreetMap contributors (ODbL)، لە ڕێگەی NASA GIBS (هێڵی کەنار، سنوور، ڕێگا و ناوی شوێن). ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). ODbL
- Blue Marble، NASA Earth Observatory؛ وێنەکان لە ڕێگەی NASA GIBS. ڕەنگەکان لە نەخشەڕەنگی بڵاوکراو دووبارە کێشراونەتەوە؛ بەهاکان لە خانە شەشگۆشەییەکاندا تێکڕا کراون کاتێک پیشان دراون (دەستکاریکراو). داتای کراوەی NASA
- ناوەڕۆک لەسەر گلۆب و نەخشەی تەخت: هێڵی کەنار، سنوور، ڕێگا و ناوی شوێن لە چینە ئاماژەییەکانی NASA GIBS (داتای OpenStreetMap، ODbL، © OpenStreetMap contributors)؛ وێنەی Blue Marble وەک بنەمای ئارەزوومەندانە؛ زەوی 3D و خوێندنەوەی بەرزایی لە ئیندێکسی ڕەنگی بەرزایی ASTER GDEM (پۆلەکانی 5 m تا 200 m، گەورەکراوە بۆ ڕوونی). سنوورەکان وەک بڵاوکراون کێشراون و هیچ دیدگایەک لەسەر هیچ خاکێک ناگەیەنن.
- ڕووداوە ڕاستەوخۆکان: NASA Earth Observatory Natural Event Tracker (EONET)؛ ڕووداوەکان نیشانەدەرن و بەستەری سەرچاوەی ڕەسەنی خۆیان دەهێڵنەوە.
- Observed (EO): NASA/NOAA VIIRS (Suomi NPP). We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS).
- ڕاستەوخۆ: NASA EONET ڕووداوەکان نیشانەدەرن، نەک ئاگادارکردنەوەی دەسەڵات.
- ڕاستەوخۆ: U.S. Geological Survey ڕووداوەکان نیشانەدەرن، نەک ئاگادارکردنەوەی دەسەڵات.
- NASA GIBS: We acknowledge the use of imagery provided by services from NASA’s Global Imagery Browse Services (GIBS), part of NASA’s Earth Science Data and Information System (ESDIS).
- چینە ئارەزوومەندانەکان (5 سەرچاوە لە لیستی چینەکان: ڕاستەوخۆ، پێشبینی، چاودێریکراو و ناوەڕۆک) کاتێک دەکرێنەوە ناوی دابینکەرەکەیان لەسەر نەخشە و لێرەدا پیشان دەدەن؛ پێشبینییەکان دەرچووی مۆدێلن و نیشاندەرە وەرگیراوەکان مەزەندەن.
چینەکان و بەروارەکان
- ڕووناکی شەو، ڕۆژانە: VIIRS Black Marble (VNP46A2)، NASA LAADS DAAC · 12ی تشرینی یەکەمی 2026
- چڕی دانیشتووان، 2020: دانیشتووان: CIESIN، زانکۆی کۆلۆمبیا، Gridded Population of the World v4.11 (2018)، NASA SEDAC، CC BY 4.0 · جێگیر
- ڕەنگی ڕاستەقینە: ڕەنگدانەوەی ڕاستکراوەی VIIRS NOAA-20، NASA LANCE · 13ی تشرینی یەکەمی 2026
- ئاوی لافاو، تێکەڵەی 3 ڕۆژە: بەرهەمی جیهانی لافاوی VIIRS، NASA LANCE · 14ی تشرینی یەکەمی 2026
- ئاگرە چالاکەکان و نائاسایی گەرمایی: VIIRS NOAA-20 375 m (FIRMS)، NASA LANCE FIRMS · 13ی تشرینی یەکەمی 2026
- جۆری داپۆشەری زەوی (IGBP)، ساڵانە: داپۆشەری زەویی MODIS Terra و Aqua (MCD12Q1)، NASA LP DAAC · 2024
What is measured, and how well.
Each indicator carries its unit, its cadence, the kind of source behind it and the evidence label a value would carry. No values are shown: a programme supplies them under its own authority.
| Indicator | Unit | Cadence | Source type | ناونیشان |
|---|---|---|---|---|
| National cybersecurity strategy in force | yes or no | on change | Government records | ئامارە بڵاوکراوەکان |
| National computer security incident response team | yes or no, with mandate | on change | FIRST and ITU records | ئامارە بڵاوکراوەکان |
| Significant incidents reported by public bodies | count by sector | annual | National authority reports | ئامارە بڵاوکراوەکان |
| Global Cybersecurity Index tier | tier, categorical | periodic | ITU | مەزەندەکراو |
| Known exploited vulnerabilities remediated within deadline | share | periodic | Agency compliance reports | REPORTED |
| Public service downtime from cyber incidents | hours | per incident | Incident reports | REPORTED |
Where coupling turns damage into an outage.
How spare capacity and dependencies between sectors decide whether local damage stays local, the levers resilience regulation and investment can pull. Teaching model with stated illustrative values, not a prediction. The map on this page shows East Asia; the model itself is not tied to a place.
کۆنترۆڵەکان
- موڵک بۆ هەر چینێک
- 18
- شوێنپێی مەترسیدەر
- 8% ی ناوچەکە
- موڵکی پشتبەستوو بە چینێکی دیکە
- 60%
- توانای یەدەگ (ڕێژەی قبووڵکردن)
- 30%
خوێندنەوەکان
- موڵکی کەوتووە بەر مەترسیدەر
- 7%
- موڵکی هێشتا کارکەر
- 20%
- زیادبوونی زیانی سەرەتایی
- 10.8 times
- هەنگاوەکانی یەکلاکردنەوە
- 4
ژمارە، ڕێگا و سەرچاوەکان
| هەنگاو | ناوەندی داتای کارکەر (%) | تۆڕی کارکەر (%) | هێزی کارکەر (%) |
|---|---|---|---|
| 0 | 89 | 89 | 100 |
| 1 | 56 | 72 | 94 |
| 2 | 50 | 33 | 28 |
| 3 | 33 | 33 | 11 |
| 4 | 22 | 33 | 6 |
ڕێگاکان
- تۆڕە پشتبەستوو بە یەکترەکان Buldyrev و ئەوانی دیکە (2010)، Catastrophic cascade of failures in interdependent networks، Nature 464
- زنجیرەی بارزۆری Motter و Lai (2002)، Physical Review E 66
- بارگرانی ناوەندێتی نێوانی Brandes (2001)، Journal of Mathematical Sociology 25
- تۆڕە فرە چینەکان Kivela و ئەوانی دیکە (2014)، Journal of Complex Networks 2
- پشتبەستنی ژێرخانەکان بە یەکتر Rinaldi، Peerenboom و Kelly (2001)، IEEE Control Systems 21(6)
- پەنجەی نادڵنیایی (مۆنتی کارلۆی پارامیتەر) Spiegelhalter, Pearson و Short (2011)، Visualising uncertainty about the future، Science 333
- هەستیاریی یەک-یەک (تۆرناد) Saltelli و ئەوانی دیکە (2008)، Global Sensitivity Analysis: The Primer، Wiley
داتا
The model runs on the teaching values set by the controls. To calibrate it for a place, read it against these admitted layers and series, which this page’s map can draw:
- ڕێگا سەرەکییەکان Natural Earth
- هێڵی شەمەندەفەر Natural Earth
- بەندەرە دەریاییەکان Natural Earth
- فڕۆکەخانەکان Natural Earth
- بەرینی شارەکان Natural Earth
- ڕووناکی شەو ئەمشەو، پچڕانەکان (VIIRS Day/Night Band) NASA/NOAA VIIRS (Suomi NPP) · register nasa.gibs.context-live-layers
- ڕووداوە سروشتییەکان (NASA EONET) NASA EONET · register nasa.eonet.events
لە ناو شەش کۆڵەکەکەدا، بە سەرپەرشتیی Nexus Consortium
- تاقیکردنەوەکان Labs
- تێدا دروستکراوە زیرەکی دەستکرد و حوکمڕانیی دیجیتاڵ لە Foundry
- تاقیکراوەتەوە لە زیرەکی دەستکرد و حوکمڕانیی دیجیتاڵ لە Universe
- کۆدکراوە لە دیجیتاڵ، سایبەر و AI لە Standards
- بڵاوکراوەتەوە لە زیرەکی دەستکرد و حوکمڕانیی دیجیتاڵ لە Reports
- فێرکراو لە کۆلێژی تەکنەلۆجیا و سیستەمە دیجیتاڵییەکان لە Academy
Where the evidence comes from.
Named public datasets and institutional records, each with its licence class. Sources by agreement are used only under their terms and never republished.
| سەرچاوە | What it gives | Licence class |
|---|---|---|
| ITU Global Cybersecurity Index | Country commitments on legal, technical, organisational, capacity and cooperation measures | Free to read, ITU terms |
| ENISA Threat Landscape and NIS incident reports | Threats and incidents across EU sectors | Free, ENISA terms |
| CISA Known Exploited Vulnerabilities catalogue | Vulnerabilities known to be exploited, with remediation deadlines for US federal agencies | دۆمەینی گشتی |
| National cyber security centre annual reviews | Incidents handled and threat assessments | Public records, terms per centre |
| FIRST member directory | Incident response teams and their constituencies | Free to read, FIRST terms |
لە ڕاسپاردەوە تا هەڵسەنگاندن، بە پێی کۆڵەکە.
The steps an instrument takes from mandate to evaluation, each with the pillar that runs it, and the decisions that stay with the authority. Teaching model with stated illustrative values, not a prediction. The map on this page shows East Asia; the model itself is not tied to a place.
- ڕاسپاردە و داڕشتنی کێشە دەسەڵاتی تایبەتمەند (دەرەوەی پڕۆگرام)
دەسەڵاتێکی بەرپرس کێشەکە و ڕاسپاردەکە بە یاساکانی خۆی دادەڕێژێت. Howlett, Ramesh and Perl (2009) - بەڵگە و مۆدێلی سیستەم Foundry
سیستەمەکە لەگەڵ فیدباک، داتا و سنوورە ناوبراوەکانی مۆدێل دەکرێت. OECD (2014), principle 2 - هەڵبژاردەکان بە سیناریۆ هەڵدەسەنگێنرێن Foundry
ئامرازەکان لەژێر سیناریۆکاندا بەراورد دەکرێن، نادڵنیایی نیشان دەدرێت. Hood (1983) - ڕاهێنان لەگەڵ لایەنە پەیوەندیدارەکان Universe
هەڵبژاردەکان لە ڕاهێنانێکدا تاقی دەکرێنەوە لەگەڵ ئەوانەی جێبەجێیان دەکەن و بارگرانییان دەگرنە ئەستۆ. OECD (2014), principle 3 - ستاندارد یان ڕێنمایی داڕێژراوە Nexus Standards
ئەوەی کار دەکات وەک ستاندارد یان ڕێنمایی کۆد دەکرێت، کراوە بۆ سەرنج. Nexus Standards process - بڕیاری دەسەڵات دەسەڵاتی تایبەتمەند (دەرەوەی پڕۆگرام)
دەسەڵات لە دەرەوەی پڕۆگرام بڕیار دەدات، بە بەڵگەی لەسەر تۆمار. Howlett, Ramesh and Perl (2009) - توانا و ڕاهێنان Risk Academy
ئەوانەی جێبەجێی دەکەن لەسەر ئامرازە بڕیاردراوەکە و داتاکەی ڕادەهێنرێن. Sendai Framework (2015), priority 2 - چاودێری و ڕاپۆرتی گشتی Reports
نیشاندەرەکان لەگەڵ سەرچاوە، سنوور و ڕاستکردنەوەکان بڵاو دەکرێنەوە. OECD (2014), principle 5 - هەڵسەنگاندن و پێداچوونەوە Nexus Standards
ئەنجامەکان دەگەڕێنەوە بۆ ستانداردەکە و مۆدێلەکە: خولەکە دادەخرێت. Howlett, Ramesh and Perl (2009)
ڕێگاکان
- خولی سیاسەت Howlett, Ramesh and Perl (2009), Studying Public Policy, Oxford University Press
- حوکمڕانیی مەترسییە هەستیارەکان OECD (2014), Recommendation of the Council on the Governance of Critical Risks
- Layered drawing of directed graphs Sugiyama, Tagawa and Toda (1981), IEEE SMC 11
لە ناو شەش کۆڵەکەکەدا، بە سەرپەرشتیی Nexus Consortium
- تاقیکردنەوەکان Labs
- تێدا دروستکراوە زیرەکی دەستکرد و حوکمڕانیی دیجیتاڵ لە Foundry
- تاقیکراوەتەوە لە زیرەکی دەستکرد و حوکمڕانیی دیجیتاڵ لە Universe
- کۆدکراوە لە دیجیتاڵ، سایبەر و AI لە Standards
- بڵاوکراوەتەوە لە زیرەکی دەستکرد و حوکمڕانیی دیجیتاڵ لە Reports
- فێرکراو لە کۆلێژی تەکنەلۆجیا و سیستەمە دیجیتاڵییەکان لە Academy
Who decides, and what the evidence serves.
AI and Digital Governance prepares evidence. The decisions below are taken by the authorities named, under their own rules, and never by the platform.
| کێ بڕیار دەدات | پرسیارەکە | Evidence this page serves |
|---|---|---|
| National cybersecurity authorities | Which obligations apply and how incidents are coordinated | Comparative regimes and incident data |
| Public body leadership | How much to invest in security and legacy replacement | Threat data and comparable practice |
| Legislatures | Which sectors fall under cyber obligations and reporting duties | Comparative laws and incident evidence |
| Procurement authorities | What security requirements suppliers must meet | Supply chain incident evidence and standards |
Outputs this topic produces
- Comparative notes on cyber obligations for public bodies
- Guide to incident reporting regimes and timelines
- Dialogue briefs on shared supplier risk in public services
- Questions for public boards on cyber oversight
Exercise a cascade in cyber and public infrastructure with the people who decide.
Assembled from the Nexus Standards area profile ستانداردەکانی مەترسی سایبەری و دیجیتاڵی: the hazards it names, the سیستەمە and communities that carry the loss, the controls and institutions that dampen it and the data that observe it. Pick an initiating event and step through the cascade to see where mandates meet and which decisions fall to whom. The Map view places the run on an example geography with open data. Every weight is a stated assumption. An exercise for dialogue, not a forecast, an assessment or a position. To model a place of your own choosing, open the full System Builder.
مەترسیدەرەکان
- Dam failure
- River flood (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
- لافاوی لەناکاو (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
- Mass displacement (set off downstream)
- پچڕانی کارەبای فراوان (لە خوارەوە دەستپێدەکات)
- Water supply shortfall (set off downstream)
سیستەم و بەستنەوەکان
کۆنترۆڵەکان
NS-0دەستوور و بنەماکانNS-9UNIی ناوەڕۆکی (دامەزراندنەکان، نموونەکان، نموونەکانی پڕۆگرام)NS-10Policies and clauses (machine-readable obligations: definition, binding, evaluation and enforcement)NS-11سەلماندن و چاودێری (بەڵگە، گواهییەکان، چاودێریی گونجان لەگەڵ zero-trust)NS-12Software, model and AI/ML artefacts (supply chain, model cards, dataset sheets)NRS-H94خێزانی مەترسیدەر: ڕووداوە سایبەرییە سیستەمییەکان (NHS-1 cyber.systemic-cyber)NRS-X6مەترسیی ئاسایشی سایبەری و دیجیتاڵNRS-H51خێزانی مەترسیدەر: دزەکردنی بە مەبەستی خراپ (NHS-1 cyber.intrusion)NRS-T8مەترسیی یەکپارچەیی نەرمەکاڵا و زنجیرەی دابینکردنNRS-H93خێزانی مەترسیدەر: شکستی ناسنامە، متمانە و کریپتۆگرافی (NHS-1 cyber.identity)NRS-H54خێزانی مەترسیدەر: تێکچوونی سیگناڵ و پلاتفۆرم (NHS-1 cyber.platform)
چاودێری
- National Vulnerability Database (CVE enrichment API) (listed for reference)
- Known Exploited Vulnerabilities catalogue (listed for reference)
- OSV open source vulnerability database (listed for reference)
- MITRE ATT&CK knowledge base (STIX 2.1) (listed for reference)
- Proportion of population covered by a mobile network, by technology
- Fixed Internet broadband subscriptions per 100 inhabitants
جوگرافیای نموونە
- North America: 243 hexagonal cells
- ڕووناکییەکانی شەو ئەمشەو، پچڕانی کارەبا (VIIRS Day/Night Band)، NASA GIBS
- ئاوی ڕووی زەوی لە ڕێگەی هەورەوە، 30 م (ڕادارەی OPERA DSWx-S1)، NASA GIBS
- ڕێژەی بارین، نیو کاتژمێری ڕابردوو (IMERG)، NASA GIBS
- Surface soil moisture (SMAP), NASA GIBS
What institutions ask about digital dependencies.
- Which public services would stop if a given system, provider or network failed?
- Who is responsible for securing each dependency, and are those responsibilities clear in contracts?
- How are incidents reported, coordinated and communicated to the public?
- How exposed is the public sector to a single provider or software component?
How cyber and public infrastructure is governed: instruments, mandates and commitments.
ئامراز، ڕاسپاردە، لایەنە کارا و ڕێکخستنەکانی بەرپرسیارێتی کە سیاسەتمەدارێک، دیپلوماتێک یان دامەزراوەیەکی گەشەپێدان لەگەڵیان کار دەکات، بە ناوهێنانی ئەو ڕێکەوتنانەی دایاندەنێن. پێکهاتەکان چوارچێوە ناوبراوەکان دەگرنەبەر. هەر دۆخ یان پێشکەوتنێک کێشراوە نموونەییە، نەک تۆمار.
ماتریکسی ئامرازە سیاسییەکان
The kinds of instrument available on cyber and public infrastructure, by level of government and cooperation.
| جۆری ئامراز | خۆجێیی | نیشتمانی | هەرێمی | جیهانی |
|---|---|---|---|---|
| ڕێکخستنی | دابەشکردنی ناوچەکان، یاساکانی بیناسازی | یاسا، ستاندارد، مۆڵەتپێدان | یاسا هاوتاکراوەکان | ڕێکەوتننامە و پەیماننامەکان |
| ئابووری | سەرانەی خۆجێیی، پشکی یارمەتی | هێڵی بودجە، باج، پلانی بیمە | کۆگای مەترسی، سندوقە هەرێمییەکان | میکانیزمەکانی دابینکردنی دارایی |
| زانیاری | ئاگادارکردنەوە خۆجێییەکان | ئاشکراکردن، ئاگادارکردنەوەی پێشوەخت، ئامار | ڕێکخستنەکانی هاوبەشکردنی داتا | چاودێری و ڕاپۆرتکردنی جیهانی |
| دامەزراوەیی | لیژنە ناوخۆییەکان | دامەزراوە سەرکردەکان، ئەنجومەنەکانی هەماهەنگی | لەشە هەرێمییەکان و سکرتاریەتەکان | ڕاسپاردە فرەلایەنەکان |
| هاوکاری | ڕێککەوتنە کۆمەڵگەییەکان | پەیماننامەکانی هاوبەشی | یادداشت و پڕۆگرامی هاوبەش | ڕێکەوتن و پابەندبوونی هاوبەش |
How cyber risk reaches public services.
Ransomware attacks on hospitals, local governments and schools have shown how quickly encrypted سیستەمە can halt services, with patients diverted and payments delayed. Supply chain compromises, in which attackers enter through a trusted software update or provider, can reach many organisations at once. Faulty updates from a single vendor have also disrupted services widely without any attack at all.
Public bodies often have older systems, limited security staff and complex procurement, which makes them attractive targets. Responsibility is fragmented between the agency, its suppliers and national cyber authorities. Concentration on a few cloud and software providers creates efficiency and security benefits but also shared points of failure.
Why now: cyber incidents now halt hospitals, ports and payments, and the UN process on security in the use of information technologies agreed in 2025 to move to a permanent mechanism. The platform is designed to convene public infrastructure owners on decision rights during an incident and exercise them without touching live systems.
Instruments of governance.
- 01
Dependency mapping
Identifying which services depend on which سیستەمە and providers. Limits: hidden sub-dependencies.
- 02
Baseline security requirements
Minimum controls for public bodies and suppliers. Limits: compliance does not ensure security.
- 03
Incident reporting and coordination
Mandatory reporting and national coordination. Limits: under-reporting and slow information sharing.
- 04
ڕاهێنانەکان
Cross-agency cyber exercises. Limits: participants know it is an exercise.
How it is studied, and what the methods cannot say.
- 01زانستی سیاسەت، دامەزراوە و بڕیارComparing AI regimes · Value chain accountability mapping · Forum and mandate mappingApplied here
- 02ناسنامەی دیجیتاڵی و سیستەمە دیجیتاڵییە گشتییەکانAssurance levels for public services · Minimal disclosure · Exclusion analysisApplied here
- 03زیرەکی دەستکرد و فێربوونی ماشێنHow models fail in deployment · Reading model documentation · Agent architectures explainedApplied here
پرسیار و وەڵام.
What is a CSIRT?
What does NIS2 require?
Why are public bodies frequent targets?
Should I report a cyber incident to the platform?
Is moving to cloud safer for public bodies?
Does the platform publish vulnerability information?
Why is responsibility for public cyber security fragmented?
لەم لاپەڕەیەوە بەڵگە پێشکەش بکە.
Reports is the Consortium’s quarterly publication. What you know about this subject can become evidence, a case or a correction in the next edition, credited to you and published under CC BY 4.0 where it is your own work.
- ئیمەیڵدەروازەی GW-GRFلەم لاپەڕەیەوە بینێرەبەڵگە، ڕاستکردنەوە، بابەت، ڕێگا، پێداچوونەوە، وەرگێڕان یان تێکردنی پڕۆفایل. بە نیشانەی ئەم لاپەڕەیە دەگات، بۆ ئەوەی دەستکاریکەری خاوەنەکەی وەریبگرێت.
- Zenodoتەکیەی کراوەدایبنێ و بیدە بە کۆمەڵگاتۆماری خۆت لە Zenodo بە ORCID iD ی خۆت بڵاو بکەرەوە، پاشان لەوێ بیدە بە کۆمەڵگای Reports. سەرپەرشتیارەکان پێداچوونەوەی بۆ دەکەن؛ DOI هەر هی تۆیە.
- ReportsGlobal Risks Forumهەموو ڕێگاکانی بەشداری ببینەجۆرەکانی بەشداری، هەریەکە چۆن پێداچوونەوەی بۆ دەکرێت، چ ناوبردنێک وەردەگریت، مۆڵەتەکە و ئەوەی هەرگیز وەرناگیرێت.
هەرگیز داتای کەسی، وردەکاریی هەستیاری ژێرخان یان هیچ شتێک مەنێرە کە مافی بڵاوکردنەوەت نییە. بەشدارییەک پێش بەکارهێنان پێداچوونەوەی بۆ دەکرێت؛ ناردنی ماف نابەخشێت بە نووسەرایەتی یان بەڕێوەبردنی ڕاگەیاندن، و پاڵپشتی دارایی هەرگیز دۆزینەوەیەک ناکڕێت.
پرسیارێکی حوکمڕانی بهێنە بۆ فۆرومەکە.
زانیاری و پرسیار ئەمڕۆ کراوەن. پرسیارێک ژمارەی ئاماژەی پێدەدرێت و هەنگاوی دواتر دیاری دەکات؛ داواکاری، پارەدان، تەرخانکردنی کۆمپیوتەر و تۆمارکردن تەنیا کاتێک دەکرێنەوە کە تیم، مەرج و توانای پێداچوونەوەیان هەبێت.
بەڵگەنامە یاساییەکان.
پیشاندانی هەموو 18 بەڵگەنامە یاساییەکە
نەخشە، داتا و وێنەکانی ئەم ماڵپەڕە بۆ ناوەڕۆک و زانیاریی گشتی پیشان دراون. ئامۆژگاری، پێشبینی یان ئاگادارکردنەوە نین؛ سنوورەکانی زانیارییەکە لە ڕەتکردنەوەی بەرپرسیارێتی و ئاگاداریی داتادا دەستنیشان کراون.